wtorek, 21 listopada 2017, imieniny: Janusza, Marii, Reginy
Strona główna
Gmina Szerzyny
Samorząd Gminy
Zarządzanie kryzysowe
Ogłoszenia
Galeria
Zamówienia publiczne
Unia Europejska
PIS - PPWOW
Kultura i turystyka
Gospodarka
Sport i rekreacja
Przydatne strony
Kontakt
Żurowa
19.12.2011.

Żurowa:



Sołectwo Żurowa - sołtys wsi Żurowa Wiesław Szwandrok -
tel.  14  6518116
 
Skład Rady sołeckiej Sołectwa Żurowa:

1/Wójtowicz Leszek-  Przewodniczący Rady Sołeckiej
2/Reczek Edward
3/Czeluśniak Adam
4/Mikrut Krzysztof
5/Mikrut Wojciech
6/Mikrut Marek
7/Duda Franciszek
8/Mikrut Andrzej
9/Jarek Andrzej


Statut Sołectwa Żurowa

Sołectwo Żurowa położone jest w północno-zachodniej części gminy Szerzyny; graniczy od zachodu z gminami Tuchów i Rzepiennik Strzyżewski, od południa z Ołpinami, od wschodu ze Swoszową, od północy z Ryglicami.

Żurowa to mała, mocno górzysta miejscowość położona u podnóża głównego pasma Pogórza Ciężkowickiego na terenie Parku Krajobrazowego Pasma Brzanki. Wieś zajmuje wschodnie krańce województwa małopolskiego, jest oddalona od głównych ośrodków przemysłowych i komunikacyjnych średnio o 30 km. Istnieją tu jednak doskonałe warunki dla rozwoju turystyki. Żurowa i jej okolice są atrakcyjnym terenem wypoczynku i pieszych wędrówek. Znajduje się tu jedno z największych wzniesień okolicy – Dobrocin (517 m  n.p.m.)

Wieś liczy 1051 mieszkańców (wg stanu na dzień 31.12.2011r.), co stanowi niecałe 13 % ogółu mieszkańców gminy Szerzyny; jest podzielona na 12 przysiółków: Wielka Wieś, Mała Wieś, Podlesie I, Podlesie II, Podjurze, Dział, Nowy Świat, Niwy, Pańskie, Tracz, Dobrocin, Folwark.

 

Historia:

Żurowa została założona w 1368r. przez Kazimierza Wielkiego na prawie niemieckim. Była wsią królewską, należącą do uposażenia starostów bieckich. Żurowa od początku swego istnienia do XIX w. nie posiadała parafii (prawdopodobnie ze względu na małą liczebność mieszkańców); należała do parafii ołpińskiej. Wg legendy, gdy Tatarzy podczas napadu na wieś rozbili obóz w lasach żurowskich, objawiła się im św. Małgorzata, przerażeni tym zdarzeniem, opuścili teren. Na pamiątkę tego wydarzenia mieszkańcy wybudowali kapliczkę, a następnie drewniany kościół, który uległ zniszczeniu w czasie burzy.  Około 1767r. wystawiono nową kaplicę, która stoi do dziś jako kościół rozbudowany w 1893r. W 1813r. Urząd Austriacki odłączył kościół żurowski od parafii ołpińskiej.

Swoją nazwę Żurowa otrzymała prawdopodobnie od założyciela Żurowa- wodza litewskiego, walczącego tutaj z Tatarami. Jako wieś królewska Żurowa była dzierżawiona przez kolejnych dzierżawców. W XVII w. w czasie wojen szwedzkich wieś została spalona, przemarsze wojsk wyrządziły wiele szkód a ludność masowo umierała na cholerę.

Po I rozbiorze Polski (1772r. ) wieś znalazła się pod zaborem austriackim. W 1807r. Żurowa została  sprzedana hrabinie Tekli Stadnickiej; w późniejszych latach wielokrotnie zmieniali się jej właściciele. W XIX w. w  Żurowej rozwijało się bednarstwo; wyroby, głównie z drewna bukowego, trafiały na rynek rosyjski oraz sprzedawano je na okolicznych targach. Rozwijał się też przemysł tkacki oraz sadownictwo.

Znajdował się tu dwór wraz z zabudowaniami folwarcznymi, tartak i młyn dworski. W 1901r. wybudowano tu szkołę powszechną; wcześniej nauki czytania i pisania udzielał miejscowy organista.

Po wybuchu II Wojny Światowej Żurowa znalazła się w obrębie Generalnej Guberni; działały tu oddziały partyzanckie, za co Niemcy wywieźli większość mężczyzn wioski do obozów pracy. Wieś została wyzwolona 17.01.1945r.

Po wojnie przeprowadzono reformę rolną, rozparcelowano ziemię między chłopów, wybudowano Szkołę Podstawową, Dom Strażaka, w 1978r. założono tu młodzieżowy zespół instrumentalny „Lepiej gram”. Swoją działalność wznowiło Koło Gospodyń Wiejskich,  założono Spółdzielnię Pracy Przemysłu Ludowego, działającą w charakterze chałupniczym tzn. chłopi we własnych warsztatach wytwarzali wyroby z drewna, które oddawali do Spółdzielni. Utworzono Bibliotekę Publiczną i Ośrodek Zdrowia, obok kościoła wybudowano kaplicę. Obecnie rozpoczęto budowę sieci kanalizacyjnej wsi.

Przez teren sołectwa przebiega ok. 16 km dróg gminnych i ponad 4 km dróg powiatowych oraz sieć dróg dojazdowych.

     Klimat tego obszaru należy do typu klimatów podgórskich i górskich i jest umiarkowanie ciepły. Występują tu gleby IV i V klasy bonitacyjnej na bazie utworów geologicznych, takich jak: łupki ilaste, piaskowce i zlepieńce, iły, piaski, gliny, torfy, gruz.

Obszar ten znajduje się w obrębie Karpat Zachodnich zbudowanych ze skał kredowych i trzeciorzędowych o przebiegu z płn. zachodu na pd. wschód.

Rzeźba terenu na obszarze Sołectwa Żurowa jest zróżnicowana; tereny mają charakter podgórski.  Zbocza i stoki zbudowane z piaskowców są strome, te zbudowane z łupków – łagodniejsze, z tendencją do powstawania osuwisk. Podłoże skalne pokrywają gliny, iły zwietrzelinowe i rumosze; dna dolin rzek i potoków zbudowane są z otoczaków i żwirów, pokrytych madami gliniastymi.

Obszar ten jest ubogi w surowce naturalne, przeważają tu złoża skał i kruszywa ( żwir i piasek), złoża piaskowca i glin czwartorzędowych.

W drzewostanach ekosystemów leśnych dominuje buk i jodła. Znaczny udział ma też sosna zwyczajna i dąb szypułkowy a także świerk, modrzew europejski, grab, jawor, czereśnia, brzoza, olsza czarna i szara.

Na obszarze  tym występują dwa poziomy wodonośne: czwartorzędowy i fliszowy; są to wody typu szczelinowego o zróżnicowanej wydajności i głębokości występowania.

Prawie cały obszar położony jest w obrębie Parku Krajobrazowego chroniącego różnorodność krajobrazu, zbiorowisk roślinnych, bogactwo flory i fauny. Na uwagę zasługuje tu pomnik przyrody nieożywionej „Ostry Kamień”, który ma postać grzędy skalnej zbudowanej z piaskowca istebniańskiego a także skała „Borówka”, która łączy przez „Ostry Kamień” z Ryglicami szlak niebieski.

Charakterystyczne jest zróżnicowanie zbiorowisk roślinnych i bogactwo flory. Walory krajobrazowe, przyrodnicze i architektoniczne czynią ten obszar atrakcyjnym turystycznie. Przez obszar ten przebiega żółty szlak turystyczny, biegnący wzdłuż grzbietu Pasma Brzanki, przez Żurową, Swoszową do Liwocza.

Gospodarka Sołectwa opiera się na małych rodzinnych podmiotach gospodarczych ze sfery produkcyjnej, usługowej i handlowej. Głównym surowcem miejscowego rzemiosła jest drewno, wiklina, kora drzewna, twarde sitowie, leszczyna, korzenie świerkowe, sosnowe i jałowcowe – służące do wyplatania koszy i wyrobu drobnej galanterii (beczki, skopce, miski, maselnice, konewki, dzieże na mąkę, łyżki i inne proste sprzęty domowe czy narzędzia do prac gospodarskich (grabie, style do kos, siekier itp. ).  Wcześniej rozwinięte było tu kowalstwo i garncarstwo.

 

Zabytki

  • Zespół kościelny parafii rzymsko-katolickiej pw. św. Małgorzaty  ( wpisany do rejestru

zabytków); na upamiętnienie objawienia św. Małgorzaty wybudowano w Żurowej najpierw małą kapliczkę a później duży drewniany kościół, który uległ zawaleniu podczas burzy. Na jego miejscu wybudowano nowy, mniejszy od poprzedniego.

W latach 1569-81 kościół spłonął i w latach 1581-1597 wybudowano nowy, konsekrowany w 1649r. , odrestaurowany w 1794r. i 1893r., później postawiono wieżyczkę na sygnaturkę a w 1906r. dobudowano kruchtę i dach pokryto blachą ocynkowaną, później odnowiono wnętrze.

Kościół jest drewniany, konstrukcji zrębowej, oszalowany, posiada plan wydłużonego prostokąta, jednonawowy, halowy, prezbiterium 3-bocznie zamknięte, przykryty dwuspadowym dachem, wnętrze nakryte jest pozornym sklepieniem kolebkowym. Plac przykościelny o kształcie owalu otoczony jest niskim kamiennym murkiem z metalowym ogrodzeniem. Od strony prezbiterium znajduje się dzwonnica z ciosów kamiennych, parawanowa, 3-przęsłowa.

  • Podworski tartak i młyn z 1900r.

najprawdopodobniej wybudowany przez hrabinę Stefanię Szczepańską; w czasie wojny przejęty przez Niemców. Jest to budynek o rozbudowanej bryle, drewniany, oszalowany, na kamiennej podmurówce, kiedyś kryty gontem , obecnie papą. Pierwotnie napędzany był kołem wodnym nasiębiernym, później turbiną i silnikiem elektrycznym. Przy tartaku znajduje się spiętrzenie wody.

  • Dawny dwór drewniany z poł. XIX w.

znajduje się na tzw. „Pańskim Polu”, budynek drewniany, konstrukcji zrębowej, na planie prostokąta, parterowy, pokryty dachem naczółkowym, dwutraktowy; przy wschodniej elewacji znajduje się ganek.

  • Skała "Borówka" leżąca na odnodze żółtego szlaku i "Ostry Kamień"-piaskowcowa wychodnia skalna.

     



 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Szukaj w portalu

Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Szerzyny
Wrota Małopolski Usuwanie Azbestu Gaja
Narodowe Siły Rezerwowe
Dokształcanie nauczycieli
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska
Copyright © 2007 - 2013 Gmina Szerzyny