|
| Sołectwa |
Czermna:1353 - najstarszy dokument, który wspomina o wsi Czermna (Czyrmna) został wystawiony w Krakowie 15 czerwca 1353r. przez króla Kazimierza Wielkiego. Zawarta w dokumencie darowizna królewska na rzecz trzech braci, zasłużonych w służbie króla ruskich bojarów: Piotra, Chodka i Ostaszka obejmowała 13 wsi m.in. Czermną , w 1360r. wieś z prawa polskiego została przeniesiona na prawo niemieckie przez właściciela Piotra Iwanowicza. Pocz. XVI w. powstała parafia w 1520r. wybudowano kościół p.w. Św. Marcina, w XVI-XVII w. było szereg rzemieślników wiejskich. np.: tkaczy ,pilarzy, bednarzy, młynarzy a szczególnie rozwinęło się garncarstwo. Istnieje wzmianka o wydobywaniu w Czermnej rudy żelaza. 1569- z wizytacji biskupiej wynika iż w Czermnej należącej do dekanatu jasielskiego znajdował się „Dom szkolny dobry ale szczuplutki”. 1863 - w powstaniu styczniowym brał udział z Czermnej Karol Jastrzębiec Zaykowski pseud. Liwocz. W armii austriackiej służył w stopniu majora. 1885r . powstała 2-klasowa szkoła, do której uczęszczało 400 dzieci. Ok. 1908 Czermna liczyła 2483 mieszkańców; w tym na obszarze dworskim było 36 mieszkańców.
Ołpiny:1288- Ołpiny(Olpino) po raz pierwszy odnotowane są w immunitecie nadanym przez Leszka Czarnego, jako wieś klasztoru benedyktynów tynieckich. Z dokumentu wynika, że zamieszkiwana była przez ludność, której nazwiska o brzmieniu polskim dowodzą, iż teren ten zasiedlony został przez osadników polskich. 1349r. w Bieczu król Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny Janowi i drugiemu Janowi na założenie wsi Ołpiny. Wieś założona na prawie niemieckim. W XVI w. przez Ołpiny i Szerzyny przebiegał szlak handlowy z Bochni do Jasła, a dalej w kierunku Dukli i Węgier. W tym też czasie znajdowała się tam szkółka parafialna . W latach 1820-1888 dziedzicem Ołpin był Karol Rogawski, poseł na sejm i do rady państwa z zainteresowań archeolog. Interesował się archeologią i sztuką : gromadził dzieła sztuki, publikował prace drukiem. Posiadał bogaty księgozbiór, który przekazał w 1887r. Uniwersytetowi Jagiellońskiemu. Za czasów Rogawskiego do drewnianego dworu przyjeżdżały wybitne osobistości m.in. J. Łepkowski, J. Szujski, W. Czartoryski. Tutaj przebywał , po powrocie z wygnania , arcybiskup Feliński. Szerzyny:XII w. – wieś wymieniona wśród licznej grupy wsi z obszaru jasielskiego, jako osada rycerska W XIV w. należały do dóbr Lelewitów Melsztyńskich. 1348r. wieś otrzymała prawo niemieckie i uposażenie parafii. W 1529r. – wybudowany został drewniany kościół pw, Wszystkich Św. Ok. 1595r znajdowała się szkoła parafialna, której budynek był w dobrym stanie. XVIII w wieś należała do Uniatyckich, Stadnickich, Miączeńskich, Kochanowskich. 1731r –13 marca- król August II zezwolił Stefanowi Uniatyckiemu na założenie w jego dziedzicznej wsi Szerzyny w powiecie bieckim, miasta Stefanowa na prawie magdeburskim. Nadał temu miastu 12 jarmarków rocznie oraz cotygodniowych targów w niedzielę. Miasto to król zwolnił również na 8 lat od wszelkich obciążeń podatkowych, z wyjątkiem pogłównego według taryfy z 1666. Ok. 1908r we wsi znajdowała się 2–klasowa szkoła i szpital dla ubogich. Kółko rolnicze liczyło 37 członków. 1924r – majątek ziemski został rozparcelowany i sprzedany na licytacji.
SwoszowaWieś królewska którą otrzymał od króla Miklasz, dziedzic z Lipnicy i odstąpił ją swej macosze. Kolejnymi właścicielami była rodzina Spytków z Zakliczyna Jordanów. Jan Ocieski, Piotr Górecki, Karol Woroniecki, Tobiasz Klagschald, Szymon Neuman i Izaak Tepper. Ok. 1908 r mieszkało 920 osób, a na obszarze dworskim nikt nie mieszkał. We wsi nie było szkoły.
Żurowa:wieś była królewszczyzną i należała do uposażenia starostów bieckich 1581r Żurową dzierżawił Zygmunt Żurowski,i wówczas poza kmieciami, którzy uprawiali ziemię i prowadzili hodowlę bydła we wsi mieszkało kilku rzemieślników – cieśli kowali i bednarzy. XVII w. w czasie wojen szwedzkich wieś spalono. Przemarsze wojsk wyrządziły wiele szkód (zabierano żywność , różne sprzęty gospodarstwa domowego.) właścicielem był Maciej Stawowski 1776r wieś została sprzedana. Po 1800 – właścicielką była hr. Tekla Stadnicka. Właściciele po hrabinie Stadnickiej mieli wiele długu w banku hipotecznym. 1830 – we wsi panowała epidemia tyfusu. 1887r Stefania Szczepańska nabyła od banku hipotecznego Żurową i na folwarku gospodarowała do I wojny światowej. 1884r powstała murowana 1-klasowa szkoła.Po 1900r uczęszczało do niej ok. 160 dzieci. Prawie każdy mieszkaniec trudnił się bednarstwem. Wyroby z Żurowej trafiały m.inn. na rynek rosyjski(beczki na sardynki z drzewa bukowego) oraz sprzedawane na okolicznych targach. W okresie międzywojennym w Żurowej nadal dominowało bednarstwo jako drobny przemysł. W 1928r-Żurową zakupił dziedzic Julian Budzyn W okresie międzywojennym część ziemi ornej Budzyn rozszprzedał miejscowym rolnikom. W 1939r dwór w Żurowej posiadał około 2000 ha lasów Po II wojnie światowej majątek Tadeusza Budzyna został przekazany na skarb państwa. Lasy upaństwowiono w całości a grunt powyżej 50 ha podlegał parcelacji. W marcu 1946 r z inicjatywy Tadeusza Budzyna i Michaliny Kuś założono „Spółdzielnie Bednarzy”. W lutym 1945 r rozpoczęłą się nauka w szkole w Żurowej. W lroku szkolnym 1945/1946 r do szkoły uczęszczało 220 uczniów Obecnie mieszkańcy kontynuują tradycje rękodzielnicze wyrobów z drewna. |

