wtorek, 07 września 2010, imieniny: Reginy, Marka, Melchiora
Strona główna
Gmina Szerzyny
Samorząd Gminy
Gospodarka
Unia Europejska
PIS - PPWOW
Kultura i turystyka
Zamówienia publiczne
Kontakt
Sport i rekreacja
Przydatne strony
Ogłoszenia
Sołectwa

Czermna:

1353 - najstarszy dokument, który wspomina o wsi Czermna (Czyrmna) został wystawiony w Krakowie 15 czerwca 1353r. przez króla  Kazimierza Wielkiego. Zawarta w dokumencie darowizna królewska na rzecz trzech braci, zasłużonych w służbie króla ruskich bojarów: Piotra, Chodka i Ostaszka obejmowała 13 wsi m.in. Czermną , w 1360r. wieś z prawa polskiego została przeniesiona na prawo niemieckie przez właściciela Piotra Iwanowicza. Pocz. XVI w. powstała parafia w 1520r. wybudowano  kościół p.w. Św. Marcina,

w XVI-XVII w. było szereg rzemieślników wiejskich. np.: tkaczy ,pilarzy, bednarzy, młynarzy a szczególnie rozwinęło się garncarstwo. Istnieje wzmianka o wydobywaniu w Czermnej rudy żelaza.

1569- z wizytacji biskupiej wynika iż w Czermnej należącej do dekanatu jasielskiego znajdował się „Dom szkolny dobry ale szczuplutki”.

1863 - w powstaniu styczniowym brał udział z Czermnej Karol Jastrzębiec Zaykowski pseud. Liwocz. W armii austriackiej służył w stopniu majora.   1885r . powstała 2-klasowa szkoła, do której uczęszczało 400 dzieci. Ok. 1908 Czermna liczyła 2483 mieszkańców; w tym  na obszarze dworskim było 36 mieszkańców.

 

Ołpiny:

1288- Ołpiny(Olpino) po raz pierwszy odnotowane są w immunitecie nadanym przez Leszka Czarnego, jako wieś klasztoru benedyktynów tynieckich. Z dokumentu wynika, że zamieszkiwana była przez ludność, której nazwiska o brzmieniu polskim dowodzą, iż teren ten zasiedlony został przez osadników polskich.

1349r. w Bieczu król Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny Janowi i drugiemu Janowi na założenie wsi Ołpiny. Wieś założona na prawie niemieckim.

W XVI w. przez Ołpiny i Szerzyny przebiegał szlak handlowy z Bochni do Jasła, a dalej w kierunku Dukli i Węgier. W tym też czasie znajdowała się tam szkółka parafialna .

W latach 1820-1888 dziedzicem Ołpin był Karol Rogawski, poseł na sejm i do rady państwa z zainteresowań archeolog. Interesował się archeologią i sztuką : gromadził dzieła sztuki, publikował prace drukiem. Posiadał bogaty księgozbiór, który przekazał w 1887r. Uniwersytetowi Jagiellońskiemu. Za czasów Rogawskiego do drewnianego dworu przyjeżdżały wybitne osobistości m.in. J. Łepkowski, J. Szujski, W. Czartoryski. Tutaj przebywał , po powrocie z wygnania , arcybiskup Feliński.

Szerzyny:

XII w. – wieś wymieniona wśród licznej grupy wsi z obszaru jasielskiego, jako osada rycerska

W XIV w. należały do dóbr Lelewitów Melsztyńskich.

1348r. wieś otrzymała prawo niemieckie i uposażenie parafii. W 1529r. – wybudowany został drewniany kościół pw, Wszystkich Św.

Ok. 1595r znajdowała się szkoła parafialna, której budynek był w dobrym stanie.

XVIII w wieś należała do Uniatyckich, Stadnickich, Miączeńskich, Kochanowskich.

1731r –13 marca- król August II zezwolił Stefanowi Uniatyckiemu na założenie w jego dziedzicznej wsi  Szerzyny w powiecie bieckim, miasta Stefanowa  na prawie magdeburskim. Nadał temu miastu 12 jarmarków rocznie oraz cotygodniowych targów w niedzielę. Miasto to król zwolnił również na 8 lat od wszelkich obciążeń podatkowych, z wyjątkiem pogłównego według taryfy z 1666.

Ok. 1908r we wsi znajdowała się 2–klasowa szkoła i szpital dla ubogich. Kółko rolnicze liczyło 37 członków.

1924r – majątek ziemski został rozparcelowany i sprzedany na licytacji.

 

Swoszowa

Wieś królewska którą otrzymał od króla Miklasz, dziedzic z Lipnicy i odstąpił ją swej macosze. Kolejnymi właścicielami była rodzina Spytków z Zakliczyna Jordanów.

Jan Ocieski, Piotr Górecki, Karol Woroniecki, Tobiasz Klagschald, Szymon Neuman i Izaak Tepper.

Ok. 1908 r mieszkało 920 osób, a na obszarze dworskim nikt nie mieszkał. We wsi nie było szkoły.

 

Żurowa:

wieś była królewszczyzną i należała do uposażenia starostów bieckich

1581r Żurową dzierżawił Zygmunt Żurowski,i wówczas poza kmieciami, którzy uprawiali ziemię i prowadzili hodowlę bydła we wsi mieszkało kilku  rzemieślników – cieśli kowali i bednarzy. 

 XVII w. w czasie wojen szwedzkich wieś spalono. Przemarsze wojsk wyrządziły wiele szkód (zabierano żywność , różne sprzęty gospodarstwa domowego.) właścicielem był  Maciej Stawowski

1776r wieś została sprzedana. Po 1800 – właścicielką była hr. Tekla Stadnicka.

Właściciele po hrabinie Stadnickiej mieli wiele długu w banku hipotecznym.

1830 – we wsi panowała epidemia tyfusu.

1887r Stefania Szczepańska nabyła od banku hipotecznego Żurową i na folwarku gospodarowała do I wojny światowej.

1884r  powstała murowana 1-klasowa szkoła.Po 1900r uczęszczało do niej ok. 160 dzieci.

Prawie każdy mieszkaniec trudnił się bednarstwem. Wyroby z Żurowej trafiały m.inn. na rynek rosyjski(beczki na sardynki z drzewa bukowego) oraz sprzedawane na okolicznych targach. W okresie międzywojennym w Żurowej nadal dominowało bednarstwo jako drobny przemysł.

W 1928r-Żurową zakupił dziedzic Julian Budzyn

W okresie międzywojennym część ziemi ornej Budzyn rozszprzedał miejscowym rolnikom.

W 1939r dwór w Żurowej  posiadał około 2000 ha lasów

Po II wojnie światowej  majątek Tadeusza Budzyna  został przekazany na skarb państwa.

Lasy upaństwowiono w całości a grunt powyżej 50 ha podlegał parcelacji.

W marcu 1946 r z inicjatywy Tadeusza Budzyna i Michaliny Kuś założono „Spółdzielnie Bednarzy”.

W lutym 1945 r rozpoczęłą się nauka w szkole w Żurowej. W lroku szkolnym 1945/1946 r do szkoły uczęszczało 220 uczniów Obecnie mieszkańcy kontynuują tradycje rękodzielnicze wyrobów z drewna.

 
Szukaj w portalu

Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Szerzyny
Wrota Małopolski
Copyright © 2007 Gmina Szerzyny